برای مقایسهٔ دو پیش‌نویس توافق طلاق، ابتدا نسخه‌ها را جدا نگه دارید و سپس برای هر تغییر، محل آن، عبارت قبلی، عبارت تازه و پرسشِ باقی‌مانده را ثبت کنید. عبارت «چند بند عوض شده» برای بررسی دقیق کافی نیست. نتیجهٔ کار باید یک فهرست قابل ارجاع باشد که نشان دهد تغییر دقیقاً کجاست؛ این فهرست، تأیید حقوقی یا پیشنهاد امضای هیچ‌یک از نسخه‌ها نیست.
دو فایل را پیش از مقایسه، قابل شناسایی کنید
کنار هر نسخه بنویسید چه زمانی و از چه مسیری دریافت شده، چند صفحه دارد و کدام پیوست‌ها همراه آن است. تاریخ دریافت را با تاریخی که روی متن نوشته شده یکی نگیرید. فایل را صرفاً به دلیل دیرتررسیدن، با عنوان «نسخهٔ نهاییِ مورد قبول» نام‌گذاری نکنید؛ اگر چنین عنوانی روی آن آمده، همان را به‌عنوان عنوانِ فایل ثبت کنید.
اصل هر دو فایل را نگه دارید و یادداشت‌های خود را روی کپی یا برگه‌ای جدا بنویسید. اگر صفحه‌ای ناخواناست یا پیوستی در دسترس نیست، در همان ابتدا علامت بزنید. برای آن قسمت، «تفاوت پیدا نشد» نتیجهٔ درستی نیست؛ هنوز اطلاعات لازم برای مقایسه را ندارید.
برای هر تغییر، یک سطر توصیفی بسازید
در فهرست پیشنهادی، این موارد را کنار هم بیاورید:
- نشانی متن؛ عنوان بخش، شمارهٔ بندِ موجود یا چند کلمهٔ آغاز آن.
- عبارت نسخهٔ نخست و عبارت نسخهٔ دوم، بدون بازنویسی از روی برداشت شخصی.
- نوع تفاوت: افزوده‌شدن، حذف‌شدن، جایگزینی واژه، تغییر عدد، تاریخ یا ارجاع.
- پیوست یا نوشتهٔ دیگری که برای فهم تفاوت لازم است.
- پرسش مشخصی که می‌خواهید در جلسه دربارهٔ همان تفاوت مطرح کنید.
اگر شمارهٔ بندها عوض شده است، تنها به شماره تکیه نکنید؛ ممکن است متن قبلی به بخش دیگری منتقل شده باشد. ابتدا عبارت و موضوع آن را پیدا کنید و بعد جابه‌جایی را ثبت کنید. نقلِ بخشی از جمله بدون قیدها و ادامهٔ آن نیز می‌تواند فهرست را گمراه‌کننده کند.
سه مثال فرضی از تغییرهای متفاوت
قطعه‌های زیر صرفاً برای تمرین مقایسه ساخته شده‌اند؛ متن آمادهٔ توافق طلاق، پیشنهاد حقوقی یا نمونهٔ قابل امضا نیستند.
در مثال نخست، نسخهٔ اول به «پیوست ۱» و نسخهٔ دوم به «پیوست ۲» ارجاع می‌دهد. در فهرست می‌نویسیم: «ارجاع پیوست تغییر کرده؛ فایل پیوست ۲ در بستهٔ دریافتی نیست.» پرسش روشن این است که متن کامل کدام پیوست باید همراه این نسخه بررسی شود. حدس‌زدن اینکه شماره فقط اشتباه تایپی است، گزارش تغییر محسوب نمی‌شود.
در مثال دوم، یک تاریخ پیشنهادی از ۵ آذر به ۱۵ آذر تغییر کرده است. هر دو تاریخ را عیناً کنار هم می‌نویسیم و محل تغییر را مشخص می‌کنیم. این تاریخ‌های ساختگی، مهلت قانونی نیستند؛ نتیجهٔ این تمرین فقط مشاهدهٔ تغییر تاریخ است و اثر آن بر وضعیت واقعی افراد را تعیین نمی‌کند.
در مثال سوم، در بخش مربوط به برنامهٔ دیدار فرزند، عبارت «جمعه» در متن نخست و «پایان هفته با هماهنگی» در متن دوم آمده است. فهرست، تغییر واژه و اضافه‌شدن قید را نشان می‌دهد. پرسش جلسه می‌تواند این باشد: «منظور دقیق از زمان و شیوهٔ هماهنگی در این پیش‌نویس چیست؟» از روی همین قطعه‌ها دربارهٔ مناسب‌بودن یا قابلیت اجرای یک برنامه نتیجه نمی‌گیریم.
اگر فایل Word دارید، مقایسهٔ نرم‌افزاری کمک می‌کند
راهنمای رسمی مایکروسافت برای مقایسهٔ دو سند توضیح می‌دهد که در نسخه‌های دسکتاپ پشتیبانی‌شدهٔ Word، ابزار Compare می‌تواند تفاوت دو نسخه را در سند سومی نمایش دهد. در تنظیمات نتیجه، نمایش در یک سند تازه را انتخاب کنید؛ مایکروسافت هشدار می‌دهد انتخاب نمایش تغییرات در یکی از فایل‌های مبدأ، همان فایل را تغییر می‌دهد.
این ابزار برای پیداکردن تفاوت متن است. خروجی آن را با نسخه‌های مبدأ تطبیق دهید، به‌خصوص اگر یکی از فایل‌ها تغییرات ثبت‌شدهٔ قبلی دارد. اگر فقط عکس یا اسکن در اختیار دارید، وجود یا کیفیت متنِ استخراج‌شده را قطعی فرض نکنید؛ بخش‌های مورد اختلاف را با تصویر اصلی بخوانید.
بستهٔ جلسه را با پرسش‌های باز تمام کنید
به‌جای فرستادن یک تصویر علامت‌گذاری‌شدهٔ بی‌عنوان، نسخهٔ نخست، نسخهٔ دوم و فهرست تغییرها را با نام‌های مشخص معرفی کنید. در ابتدای فهرست نیز بنویسید کدام قسمت‌ها هنوز خوانده نشده یا پیوستشان موجود نیست. برای ارسال اسناد خانوادگی، از راه خصوصی‌ای استفاده کنید که با گیرنده هماهنگ کرده‌اید.
اگر پرسش شما تفاوتِ خودِ پیش‌نویس با مدرک دادگاه یا سند ثبت است، مقایسهٔ توافق، گواهی و ثبت طلاق موضوع جداگانه‌ای دارد. برای بررسی اثر بندهای مشخص، در فهرست وکلا شهر و حوزهٔ خانواده را انتخاب کنید و همین فهرست تغییرها را موضوع گفت‌وگو قرار دهید.
روش ثبت و مثال‌های این نوشته، ابزار آماده‌سازی گفت‌وگو هستند. راهنمای فنی مایکروسافت در ۲۱ آبان ۱۴۰۵ بررسی شد؛ بازبینی حقوقیِ توافقی واقعی در این مقاله انجام نشده و ادعا نمی‌شود.